محقق : منیژه هاشم خانی   استاد راهنما : خانم اصغری نژاد   سال :78

چکیده: 

دیباچه:والذین آمنوا بآیاتنا و کانوا مسلمین ، اٌدخِلوُا الجنه انتم و ازواجکم تحبرون

« آنانکه که به آیات ما ایمان آوردند و تسلیم امر ما شدند – به همه خطاب شود که- شما به همسرانتان سرور و شادمان در بهشت جاوید وارد شوید» (آیات 69و70 سوره زخرف)

پیوند زناشویی از شیرین ترین پیوندها در روابط انسان هاست و خانواده کانونی است برای امنیت ، آرامش ،مودت و آسایش هر زن و مرد ، برخورداری از همسر خوب و شایسته در زندگی، یکی از نعمت های بزرگ است که خداوند به بندگان خویش عنایت می کند و برای اکتساب چنین نعمتی ، تعالیم عالیه اسلام علاوه به آنکه ملاک ها و معیارهایی را در امر انتخاب همسر بیان می نماید ، دارای رهنمودها و دستوراتی است که بدون شک باید بر روابط خانوادگی هر فرد مسلمان حاکم باشد و شک نیست کسانی که در زندگی زناشویی جویای سعادت و خوشبختی هستند ، هم در انتخاب همسر و هم در نحوه تنظیم روابط خانوادگی بایستی به این تعالیم ارزشمند تاسی کنند

افسانه زندگی زن را غالبا در ادبیات لطیف و شورانگیز عاشقانه خوانده ایم که این وجود هستی بخش و الهام انگیز در تاریخ هنر و ادبیات هر قوم و ملتی از دیر باز سمبل و انگیزه عشق و الهام و آیت لطف و ایثار پروردگار بوده است ، هم در قالب پدیده های لطیف زنانی و هم در تجلی عواطف پر مهر مادرانه.

آری خدای مهربان یک چنین نعمت گرانبهایی را به عطا کرده است لیکن افسوس و صد افسوس که از این تعمت بزرگ قدردانی نمی کند و چه بسا بواسطه نادانی و خودخواهی همین کانون مهر و مودت را به صورت یک زندان تاریک بلکه جهنم سوزانی تبدیل می سازد در اثر جهالت و نادانی بشر است که محیط نورانی و با صفای خانواده به صورت زندان دردناکی تبدیل می شود که اعضاء خانواده ناچارند تا آخر عمر در آن زندان تاریک بسر ببرند یا پیمان زناشویی را متلاشی سازند

در مورد حقوق زن در اجتماع نیز طبعا چنین تردید و پرسشی هست که آیا حقوق طبیعی و انسانی زن و مرد متشابه است یا ناهمانند و نامتشابه ، یعنی آیا خلقت و طبیعت که یک سلسله حقوق به انسان ها ارزانی داشته است ، آن حقوق را دوجنبی آفریده است یا یک جنبی

زن همواره در طول تاریخ مظلوم زیسته و مورد بهره کشی قرار گرفته است ، تاریخ جهان ما زبان گویای مظلومیت این موجود رنجدیده و فداکار است . زیرا مردان با زنان خود برخورد نامطلوب داشته ، وبا آنان مانند حیوانات اهلی رفتار می کردند . زنان و دختران مادامیکه در خانه پدرشان بودند ، اسیر آنان بوده و پس از ازدواج نیز برده بی اراده شوهران خود محسوب می شوند

وضع زن در میان اعراب قبل از اسلام آنچنان نامناسب و بی رحمانه بود که دل صد انسان با وجدان را می سوزاند و اشکهای چشمانش را جاری می نماید

مساله ازدواج و زناشویی با کیفیت بسیار شرم آوری در میان اعراب رایج و معمول بود و یک زن در آن واحد می توانست با شوهران متعهد وی رابطه زناشویی برقرار کند.

در کشور چین ازدواج با زن بمنزله خریدن، بردگی وی بوده است و زن هیچگونه حق اجتماعی نداشت ، حتی نمی توانست در کنار یک سفره با فرزندان خود غذا بخورد در این سرزمین متمدن گاهی چند مرد به طور مشترک با یک زن ازدواج می کردند و هرکدام آنان قوی تر بوده فرزندان آن زن را از آن خود می دانست زنان در ایران متمدن نیز استقلال فکری و عملی نداشتند و به طور اجبار در اختیار و مطیع اراده بدون چون و چرای شوهران بسر می بردند با اینکه هر شوهری در ایران باستان بدون هیچگونه محدودیتی می توانست زن بگیرد ، اما زنان ایرانی پس از مرگ شوهران خویش حق ازدواج نداشتند و در میان طبقات مالیه و بلند پایه ، ازدواج با محارم چون مادر و خواهر یک مساله رایج بود

قرآن کریم ، به اتفاق دوست و دشمن ، احیا کننده حقوق زن است قرآن هرگز به نام احیای زن به عنوان «انسان» و شریک مرد در انسانیت و حقوق انسانی ، زن بودن زن و مرد بودن مرد را به فراموش سپرده به عبارت دیگر قرآن زن را همانگونه دید که در طبیعت هست

حقوق خانواده یکی از مهمترین و جالبترین بخش های حقوق مدنی است که جنبه حقوقی صرف ندارد. بلکه آمیخته با مسائل اجتماعی و اخلاقی و مذهبی است و بیشتر قواعد آن مربوط به نظم عمومی و اخلاق حسنه است و از اینرو با دیگر بخشهای حقوق مدنی تفاوت دارد اهمیت حقوق خانواده تا حد زیادی ناشی از ارزش و مقام والای خود خانواده است ، اهمیت اجتماعی و اقتصادی خانواده قانونگذاران را بر آن داشته که قوانینی برای حمایت از خانواده وضع کنند حمایت قانونی از خانواده امروز در همه کشورها از جمله ایران مورد توجه است.

اهمیت موضوع تنها ناشی از نقش اجتماعی و اخلاقی و اقتصادی خانواده نیست بلکه موضوع از لحاظ علمی و عملی هم شایان توجه و در خور بحث است مسائل علمی جالبی در حقوق خانواده مطرح می شود که حل آن ها مورد عنایت و نیاز حقوقدانان است

وانگهی مسائل خانواده در عمل مورد ابتلاء خانواده ها ، دادگاه ها و وکلای دادگستری و مشاوران حقوقی است و از اینرو فایده عملی این رشته انکار ناپذیر است

در پایان لازم می دانم از استاد محترم خانم اصغری نژاد که این جانب را در تهیه این تحقیق یاری نمودند تقدیر و تشکر می نمایم