محقق : طاهره چگینی استاد راهنما : خانم عالی پور پاییز 84
چکیده
اخلاق نیک و پسندیده پیامبر اکرم(ص) از چنان مرتبه بالائی برخوردار است که خداوند متعال آن حضرت را به خلق عظیم می ستاید و می فرماید « انک لعلی خلق عظیم» انسان موجودی است که برای رسیدن به سعادت نیازمند الگو و اسوه نیکو است برای رفع این نیاز حیاتی ، خداوند متعال رسول خدا را به عنوان اسوه حسنه معرفی می نماید . بر این اساس مسلمانان موظف هستندکه تمام ابعاد شخصیت آن حضرت را مورد تحقیق قرار دهند تا مقدمه پیروزی از ایشان برای آنان فراهم آید.
اخلاق پیامبر(ص) را در دو بعد فردی و اجتماعی می توان مورد بررسی قرار داد . اخلاق فردی پیامبر(ص) شامل زهد و ساده زیستی آن حضرت می باشد که زهد مبنائی ترین اصل در سیره رسول خداست. پیامبر (ص) ان قدر متواضع بود که با بندگان غذا می خورد و بدون هیچ امتیازی میان اصحاب می نشست که این رفتار پیامبر(ص) درس بزرگی به همه مسئولان حکومتی می دهد که با مردم با تواضع و ادب سخن بگویند.
وجود آن حضرت سراسر سخاوت و بخشش بود و بخل در او راه نداشت . رسول اکرم (ص) از آن هنگامی که بار رسالت را به دوش گرفت تا آن زمان که به رفیق اعلا پیوست همواره در مقابل آزار و اذیت مشرکان و سختیهای هدایت و بار رسالت صبر و استقامت نمود و هرگز متزلزل نشد . در میدان های نبرد در شجاعت و دلاوری در موقعیتی شناخته شده قرار داشت و هرگز صحنه را ترک نمی کرد . نظم و اوقات خویش را تقسیم می کردند و هرگز اهل اتلاف وقت و پرگویی نبودند.
آن حضرت در خانواده با عطوفت و عدل رفتار کرده و به حسن معاشرت با همسر و رفتار با فرزندان بسیار تاکید داشتند.
پیامبر(ص) عبادت را وظیفه بنده می دانست و با شوق و علاقه و اخلاص بدان قیام می نمود.در مورد سیره اجتماعی ، آن حضرت با همه افراد از موضع کرامت مورد تکریم قرار می دادند . دارای طبع بلند و خوش معاشرت بودند.
در تمام امور، از جمله جنگ ها ، با اصحاب خود مشورت می کردند. در حالیکه دارای چنان اندیشه کامل و نیرومنده بودند که از مشورت بی نیازشان می کرد.
خداوند متعال آن حضرت را مامور برپایی عدل و عدالت میان مردمان معرفی کرده و تلاش بیست و سه ساله پیامبر(ص) در همین جهت بود
رفتار پیام آور هدایت و عدالت در منطق عملی آن حضرت، سراسر نشان از رعایت مساوات داشت. آن حضرت مساوات را در تصدی شغلها و در تحصیل علم به طور کامل رعایت می نمود.
رسول اکرم (ص) در برخورد با مشرکان و در جاییکه حق زیر پا گذاشته شود و حدودی از حدودالله مورد تعدی قرار گیرد. هرگز سازش و صبر نمی کردند و به مقابله و پیکار با آنها می پرداختند.
در این تحقیق از منابعی چون اصول کافی ، بحارالانوار، سنن النبی، و مکارم الاخلاق استفاده شده و روش مورد استفاده برای جمع آوری مطالب روش کتابخانه ای می باشد.
کلید واژه ها: استضعاف، تکلف، حله ، سریه، غزوه، فدیه، مصافحه، مداهنه.
